መጽሐፍ ቅዱስ እንዲህ ይላል፦

ልጆቹ ሥጋና ደም ስላላቸው፣ እርሱ ደግሞ በእነርሱ ሰብአዊነት ተካፈለ፤ ይህም በሞቱ የሞትን ኀይል ያለውን፣ ማለትም ሰይጣንን እንዲያጠፋ፣ እንዲሁም በሞት ፍርሃት ዕድሜያቸውን ሁሉ በባርነት የተያዙትን ነፃ እንዲያወጣ ነው። እርሱ የሚረዳው የአብርሃምን ዘር እንጂ መላእክትን እንዳልሆነ ግልጽ ነው” (ዕብራውያን 2፥14–16)።

ይህ ምን ማለት ነው? የክርስቶስ ተተኪ መሥዋዕት ሰዎችን ከኃጢአት ለማዳን በቂ ሆኖ ሳለ፣ ሰይጣንንና የወደቁትን መላእክት ከኃጢአት ለማዳን እንዴት አይችልም? (ጥቅሱ ክርስቶስ ለመላእክት እርዳታ እንደሚያቀርብ እና እነርሱ እንደሚከለክሉት አይናገርም)።

ሰው ቅዱሳት መጻሕፍትን እንደ እውነት መገለጥ ሳይሆን፣ ከሕግና ከሕግ አስፈጻሚነት አንፃር ቢመለከት፣ እንደዚህ ያሉ ጥቅሶችን ለመረዳት ብዙ ጊዜ ይከብዳል። የእግዚአብሔር ሕግ እንደ ሰው ሕግ የሚሠራ፣ በቅጣት የሚጠበቅ የደንብ ሥርዓት ነው ብሎ ከተመለከተ፣ እና የኃጢአት ቅጣት ሞት ነው ብሎ ካመነ፣ ብዙዎች ኢየሱስ በእኛ ፋንታ ያንን ሕጋዊ ክፍያ በመክፈል እንደሚያድን ይደርሳሉ።

እንዲህ ከሆነ ግን፣ መላእክት ንስሐ ለመግባት ፈቃደኞች ቢሆኑ እንኳ፣ የእርሱ ደም ክፍያ ለእነርሱ ኃጢአት ለምን አይተገበርም? የክርስቶስ ደም የሰዎችን መዝገብ ለማንጻት ብቻ በቂ ነውን? ከፍተኛ ኃይል የለውምን? ከመላእክት ኃጢአት የበለጠ ኃይለኛ አይደለምን? የመላእክትን ኃጢአት መዝገብ ለማንጻት አይችልምን? ወይስ አብ ለመላእክት ኃጢአት የልጁን የደም ክፍያ ለመቀበል ፈቃደኛ አይደለምን? የአብ ቁጣና ንዴት በመላእክት ላይ ከሰዎች ይልቅ የበለጠ ነውን? እንዲሁም የልጁ ደም እንኳ ሰይጣንንና የወደቁትን መላእክት እንዲቅር ለማድረግ በቂ አይደለምን?

ይህ ሰዎች ስለ ኃጢአት ችግር የተሳሳተውን የሰው ሕግ ቅጣታዊ/ሕጋዊ ትምህርት በሚያምኑበት ጊዜ ሊወድቁበት የሚችሉት ዓይነት የውዥንብርና የስህተት አስተሳሰብ ነው።

ነገር ግን ከዚህ የሰው ሕግ ሐሰተኛ አስተሳሰብ ስንርቅ፣ ወደ እውነተኛው እውነታ ስንመለስ፣ እና እግዚአብሔርን እንደ ፈጣሪ ስናመልከው፣ የእግዚአብሔር ሕጎች የአወቃቀር ሕጎች መሆናቸውን እንረዳለን፤ ሕይወትና እውነታ የተገነቡባቸውና የሚሠሩባቸው ሕጎች ናቸው። በዚህ በእውነታ ላይ ተመስርቶ በሚደረግ ግንዛቤ፣ ኃጢአት ሕጋዊ ሳይሆን ገዳይ መሆኑን እንረዳለን! ኃጢአት ከእግዚአብሔር ጋር አለመስማማት ያለበት ሁኔታ ነው፤ ይህም የሕያዋንን ፍጥረታት አሠራርና ተግባር ይቀይራል።

በመሠረቱ፣ ኃጢአት በእግዚአብሔር ላይ አለመታመን ነው (ሮሜ 14፥23)፤ ይህም በውስጥ የሚቀመጥና በራስ ላይ የሚተገበር ነው—በአእምሮ፣ በልብ፣ በውስጣዊ ማንነት፣ በዓላማዎች፣ በእምነቶች፣ እና በግለሰብነት መሠረቶች ላይ። እርሱም ሐሰቶችን በመቀበል ላይ የተመሠረተ ሲሆን፣ ይህ ደግሞ ፍርሃትንና ራስ ወዳድነትን ያስገባል። ይህ የመኖር ሁኔታ በራስ ላይ የማያቋርጥ መበስበስ፣ መዋረድ፣ መበላሸትና መበከል ያመጣል፤ በመጨረሻም ወደ መፍረስና ሞት—ከእግዚአብሔርና ከሕይወት ሙሉ በሙሉ መለየት—ይወስዳል። ኃጢአት በተግባር ከተኖረበት፣ እና ካልተስተካከለ፣ ካልተወገደ፣ ካልተነጻ ወይም ከማንነት ካልተወገደ፣ የመጨረሻ ውጤቱ ሞት ብቻ ነው።

የሚያድነው እውነትና ፍቅር በሕያው ፍጡር ውስጥ እንደገና መመለሳቸው ነው፤ ይህም በእግዚአብሔር ላይ መታመንን እንደገና ያቋቁማል፣ ስለዚህም አማኙ ልቡን ይከፍታል እና መንፈስ ቅዱስን ይቀበላል፤ እርሱም የክርስቶስን ሕይወት ያመጣል እና በውስጣችን ከእግዚአብሔርና ከሕይወት አወቃቀሩ ጋር ፍጹም መስማማትን ይመልሳል። ጳውሎስ እንደጻፈው፦ “ከክርስቶስ ጋር ተሰቅያለሁ፤ እንግዲህ የምኖረው እኔ አይደለሁም፣ ክርስቶስ ግን በእኔ ይኖራል። አሁንም በሥጋ የምኖረውን ሕይወት፣ የወደደኝና ራሱን ስለ እኔ የሰጠ በእግዚአብሔር ልጅ እምነት እኖራለሁ” (ገላትያ 2፥20)።

ድነት ማለት ከተወለድንበት የፍርሃትና የራስ ወዳድነት መንፈስ ጋር መሞት እና ከኢየሱስ በሚመጣው የፍቅርና የመታመን ሕይወት እንደገና መወለድና ሕያው መሆን ነው። እናም ይህ ነው የክርስቶስ ሞት ሰዎችን ማዳን የቻለው ነገር ግን የወደቁትን መላእክት ማዳን ያልቻለው—ምክንያቱም እውነታው እንዲህ ስለሚሠራ ነው።

መላእክት ለምን የተለዩ ናቸው?

በሰማይ ያሉ መላእክት እያንዳንዳቸው በተለየ ሁኔታ ተፈጥረው ነበር፣ እያንዳንዳቸውም የራሳቸው የሕይወት እስትንፋስ (ሕይወት የሚሰጥ መንፈስ) ነበራቸው። ሁሉም ከኃጢአት ነፃ ሆነው፣ ፍጹም ፍቅርና መታመን ባለበት መንፈስ ተፈጥረው ነበር። ነገር ግን የሉሲፈርን ሐሰቶች ለማመን መረጡ፤ እያንዳንዳቸውም በእግዚአብሔር ላይ ያላቸውን መታመን ሰበሩ እና ከራሳቸው ኃጢአት አልባ ሁኔታ ራሳቸውን አበላሹ።

ከዚህም በላይ፣ የሉሲፈርን ሐሰቶች በሚያስቡበት ጊዜ በሰማይ ነበሩ፤ በዚያም ወደ እግዚአብሔርና ወደ ክርስቶስ በሙሉ ክብራቸው ቀጥተኛ መዳረሻ ነበራቸው። እውነትና ፍቅር ቀረበላቸው፣ እንዲሁም ሐሰቶቹን ለመክዳት፣ ያላቸውን የተሳሳቱ ግንዛቤዎች እንዲታረሙ፣ እና የሐሰት ድምዳሜዎች በእውነት እንዲተኩ ዕድል ተሰጣቸው። ማንኛውም ጥርጣሬ፣ የሚበቅል አለመታመን፣ ወይም ትዕቢት ቢኖራቸው፣ እግዚአብሔርን ለመታመን በመምረጥ እና ከፈጣሪያቸው በፊት ለፊት ባላቸው ግንኙነት የሚመጣውን የማያልቅ እውነትና ፍቅር በውስጣቸው በመቀበል የመፈወስ ዕድል ነበራቸው። በምሳሌ ለመናገር፣ ይህ መጥፎ ኮድ የገባበት ኮምፒውተር ፍጹም ለሆነው የመጀመሪያ ኦፕሬቲንግ ሲስተም ተጋልጦ፣ ሁሉም ስህተቶች ተወግደው ስርዓቱ ወደ ፍጹምነት እንደሚመለስ ነበር።

ነገር ግን የወደቁት መላእክት እውነትን እምቢ አሉ፣ ፍቅርንም ናቁ፤ እና በሆነ ወቅት ምርጫቸው ወደ ማንነታቸው ተጠናክሮ በመግባት ሐሰት፣ ራስ ወዳድነትና ትዕቢት ሆነባቸው፤ እስከ እውነትና ፍቅር ምላሽ የመስጠት ችሎታቸውን በራሳቸው ውስጥ እስኪያጠፉ ድረስ። በእርግጥም፣ እውነትንና ፍቅርን ወደ መጥላት ደረጃ ደረሱ፤ አሁንም ከእነርሱ ለመሸሽ እና ለማጥፋት ጦርነት ለማድረግ የሚችሉትን ሁሉ ያደርጋሉ። ስለዚህ፣ ክርስቶስ ለሰው ልጆች ድነት መጥቶ በሞተበት ጊዜ፣ ምንም እውነት ወይም ፍቅር በወደቁት መላእክት ላይ የመቤዠት ተጽዕኖ ሊያሳድር አይችልም ነበር—ክርስቶስ የመጣው ለእነርሱ አልነበረም፤ ለእኛ ነበር።

ሰዎች በሰማይ ካሉት መላእክት በሁለት መንገዶች የተለየ ሁኔታ ውስጥ ናቸው።

መጀመሪያ፣ እያንዳንዱ መልአክ በተናጠል ተፈጥሮ ነበር፣ እያንዳንዱም የራሱ የሕይወት እስትንፋስ ነበረው። ሰዎች ግን ልዩ ፍጥረት ናቸው፤ በእግዚአብሔር አምሳል ተፈጥረው፣ መላእክት የሌላቸው መለኮታዊ ችሎታዎች አሏቸው—በራሳችን አምሳል ፍጡራንን የመውለድ ችሎታ። አንድ የሕይወት እስትንፋስ ብቻ ወደ ሰው ዘር፣ ወደ አዳም ተነፈሰ፤ ያም የሕይወት እስትንፋስ በመውለድ ሂደት ለሚቀጥሉት ሰዎች ሁሉ ይተላለፋል (መዝሙር 51፥5፤ ሮሜ 5፥19)።

ሁለተኛ፣ መላእክት በእግዚአብሔር ክብር ብርሃን ውስጥ ኃጢአት ሠሩ። በእርሱ ፊት እንዲታረሙ ዕድል ነበራቸው። የሰው ዘር ግን መላእክት ያገኙትን ያህል ሙሉ፣ ሰፊ፣ እና በጊዜ የተረዳ የእግዚአብሔር መገለጥና እውቀት አልነበረውም። አዳምና ሔዋን በኤደን አዲስ ፍጡራን ነበሩ፤ መላእክት እንዳላቸው ረጅም ልምምድ፣ ተጋላጭነት፣ እውቀትና እግዚአብሔርን የማወቅ ዕድል አልነበራቸውም። ስለ እግዚአብሔር የፍቅር ባሕርይ እውነት ተታለሉ። ስለዚህ፣ ለሰው ኃጢአተኞች ማን እንደሆነ የእግዚአብሔር እውነት በመገለጥ ተስፋ አለ—የዘላለም ወንጌል መቅረብ፣ ስለ እግዚአብሔር ያለው ዘላለማዊ መልካም ዜና፣ ነፃ የሚያወጣው እውነት።

ሰዎች የመውለድ ችሎታ ስላላቸው፣ የሕይወትን እስትንፋስ በቀጥታ ከእግዚአብሔር የተቀበለው አዳም ብቻ ነበር። ሔዋን ከአዳም የተወሰደ ሕያው ሥጋ ተጠቅሞ ተፈጠረች፣ ስለዚህም ወደ አዳም የተነፈሰውን ያንኑ የሕይወት እስትንፋስ ተካፈለች። አዳምም “ይህች አሁን ከአጥንቴ አጥንት፣ ከሥጋዬም ሥጋ ናት፤ ከወንድ ስለ ተወሰደች ‘ሴት’ ትባላለች” እንዳለው (ዘፍጥረት 2፥23)።

በእግዚአብሔር ላይ መታመናቸውን በሰበሩ ጊዜ፣ ራሳቸውን አበላሹ፤ መንፈሳቸውም ከፍጹም ፍቅርና መታመን ወደ ፍርሃትና ራስ ወዳድነት ተለወጠ። ይህን ካደረጉ በኋላ፣ ለመውለድ ያላቸው ብቸኛ ሕይወት፣ ብቸኛ መንፈስ፣ አሁን ለሞት የተጋለጠውና በፍርሃትና በራስ ወዳድነት የተበከለው መንፈሳቸው ብቻ ነበር። ስለዚህ፣ ከእነርሱ የተወለደ ሁሉ በኃጢአት ተወለደ፣ በበደልም ተፀነሰ (መዝሙር 51፥5)። እኛ በኃጢአት የተበከልን፣ ለሞት የተጋለጥን፣ በበደልና በኃጢአት ሞተን ተወለድን። የራሳችን ልዩ ማንነትና ግለሰብነት አለን፣ ነገር ግን በፍርሃትና በራስ ወዳድነት መንፈስ ተቋቁመናል። አዳም፣ ሔዋን፣ እና በሰማይ ያሉ መላእክት እንዳገኙት፣ በኃጢአት አልባ ፍጹምነት መኖርና ከዚያ ሁኔታ ሆነን ማንን እንደምናምን፣ እንደምንወድ፣ እና እንደምንታመን የመምረጥ ዕድል ፈጽሞ አልነበረንም። ያለ ኃጢአት የመኖር ዕድል አልተሰጠንም።

ስለዚህ፣ ኢየሱስ በማርያም አማካይነት ሥጋ ለበሰ እና ወደ አዳም ከተነፈሰው እና በአዳም ከተበላሸው ከዚያው ሕይወት ተካፋይ ሆነ፤ ነገር ግን መንፈስ ቅዱስ በማርያም ላይ መጣ፣ እና የኢየሱስ ሰብአዊነት በመንፈስ ቅዱስ በመጣ አዲስ ኃጢአት አልባ የሕይወት እስትንፋስ ተፀነሰ (ማቴዎስ 1፥20፤ ሮሜ 1፥3፤ ዕብራውያን 2፥14–17፤ ያዕቆብ 1፥15)።

እንዲህ ነው ኢየሱስ በሁሉ እንደ እኛ የተፈተነው ነገር ግን ያለ ኃጢአት የነበረው (ዕብራውያን 4፥15)፤ እና በሰብአዊነቱ፣ የሰውን ችሎታዎች ብቻ በመጠቀም፣ ኢየሱስ በኃጢአት አልባ ፍጹምነት ለመኖር መረጠ፤ እና ተወልዶ ከነበረበት ሰብአዊነት ውስጥ ያለውን የፍርሃትና የራስ ወዳድነት መንፈስ አነጻ፣ ገደለ፣ አስወገደ፤ በእርሱም ፋንታ ኃጢአት አልባ የፍቅርና የመታመን መንፈሱን አስገባ። በሦስተኛውም ቀን ከሞት ተነሳ፤ ሁለተኛው አዳም፣ የአዲሱ የሰው ዘር ራስ ሆነ፤ እና በእርሱ ለሚታመኑ ሁሉ እንደገና የመወለድን መንገድ ከፈተ፤ ኃጢአት አልባ ሕይወቱንም እንደ ሕጋዊ ክፍያ በመዝገብ ሳይሆን፣ በውስጣችን እንደ ሕያው እውነታ—አዲስ መለኮታዊ፣ ሕይወት ሰጪ፣ ኃይል ሰጪ፣ ለዋጭ፣ እና አንጻሂ ህልውና—እንድንቀበል። የመለኮታዊ ባሕርይ ተካፋዮች እንሆናለን (2 ጴጥሮስ 1፥4)። እርሱ የወይኑ ግንድ ነው፣ እኛም ቅርንጫፎቹ ነን፤ በእምነት በእርሱ ውስጥ ስንተከል፣ የክርስቶስን ሕይወት ወስዶ በእኛ ውስጥ የሚያበዛውን መንፈስ ቅዱስ እንቀበላለን። ከዚያም፣ በፍቅርና በመታመን ተነሳስተን፣ በእውነት እናድጋለን፤ እንለወጣለን፣ እያደግንና እየበሰልን ወደ ክርስቶስ ይበልጥ እንመስላለን።

ስለዚህ፣ የክርስቶስ መሥዋዕት ለሰዎች እንጂ ለወደቁት መላእክት አልነበረም፤ ምክንያቱም እውነታው እንዲህ ስለሚሠራ ነው። የእግዚአብሔር መንግሥት የእውነትና የፍቅር መንግሥት ነው፤ ፍቅርም በተጫነ ሕግ፣ በማስፈራራት፣ በውጫዊ ኃይል፣ ወይም በተጫነ ቅጣት ሊፈጠር አይችልም። ልብና አእምሮ ወደ ፍቅር፣ ወዳጅነት፣ ታማኝነትና መታመን የሚሸነፉት በእውነትና በፍቅር ብቻ ነው። ነገር ግን አንድ ሰው እውነትንና ፍቅርን በቀጣይነት ከገፋ (እንደ ወደቁት መላእክት)፣ በመጨረሻ በሐሰት፣ በተዛባ አስተሳሰብ፣ እና በራስ ወዳድነት እጅግ ይበላሻል፤ ስለዚህም ምንም ያህል እውነትና ፍቅር ቢቀርብለት በአዎንታዊ መንገድ ሊለማመደውና በውስጡ ሊቀበለው አይችልም፤ ስለዚህም መታመን እንደገና አይመለስም።

ስለዚህ፣ መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚያስተምረው፣ እግዚአብሔር “በመንፈሴ እንጂ በኃይል ወይም በብርታት አይደለም” ብሎ ያሸንፋል (ዘካርያስ 4፥6)። ሐሰት፣ ፍርሃትና ራስ ወዳድነት የሚወገዱት፣ መታመንም እንደገና የሚቋቋመው፣ በእውነትና በፍቅር መንፈስ ሥራ ብቻ ነው። እናም ይህ ነው የክርስቶስ ሞት፣ ለወደቁት መላእክት—እውነትንና ፍቅርን ለማክበርና ምላሽ ለመስጠት ያላቸውን ችሎታ ሙሉ በሙሉ ላጠፉት—ጠቃሚ ባይሆንም፣ ለታማኝ መላእክት ግን ጠቃሚ የሆነው፤ በኃጢአት አልባ ሕይወቱና በመሥዋዕታዊ ሞቱ ያሳየው ነገር የቀሩትን ጥያቄዎቻቸውን ሁሉ መለሰ፣ በታማኝነታቸውም አጸናቸው። መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚል፣ በሰማይና በምድር ያሉ ነገሮች ሁሉ በመስቀል ወደ ክርስቶስ ታረቁ (ቆላስይስ 1፥20)።