Chrześcijanie na ogół są przekonani, że dzisiejsze państwo izraelskie, położone na niewielkim skrawku ziemi na Bliskim Wschodzie, stanowi wypełnienie obietnicy danej przez Boga Abrahamowi tysiące lat temu. Ale czy Biblia rzeczywiście tak naucza?

Boża obietnica, że potomkowie Abrahama odziedziczą tę ziemię, była częścią przymierza, które Bóg zawarł z Abrahamem. Czy jednak to przymierze było nowym przymierzem/ obietnicą, czy też Bóg po prostu wypełnił stare przymierze, które zawarł z Adamem w Edenie? Czy przymierze z Abrahamem jest kontynuacją i powtórzeniem tego samego przymierza łaski danego Adamowi po jego upadku?

Przymierze łaski – obietnica zbawienia grzeszników – zostało ustanowione przez Boga natychmiast po upadku Adama:

A nienawiść wzniecę między tobą, a niewiastą, i między nasieniem twojem, a nasieniem jej; ono porazi ci głowę, a ty mu porazisz piętę! (Rdz 3,15 PIC).

To przymierze zawiera Bożą obietnicę, że pośle Jezusa (nasienie/potomstwo kobiety), aby zwyciężył i zniszczył szatana i grzech oraz wybawił ludzkość z grzechu. Proces spełniania się tej obietnicy widoczny jest na kartach całego Starego Testamentu.

Obietnica dana Abrahamowi jest powtórzeniem obietnicy danej w Edenie, że potomstwo kobiety zmiażdży głowę węża.

I w twoim potomstwie będą błogosławione wszystkie narody ziemi, dlatego że posłuchałeś mojego głosu (Rdz 22:18 UBG).

Obietnica ta była dana ponownie również Izaakowi:

(…) mieszkaj w ziemi, którą ci wskażę. Bądź przybyszem w tej ziemi, a ja będę z tobą i będę ci błogosławił. Tobie bowiem i twemu potomstwu dam te wszystkie krainy i dotrzymam przysięgi, którą złożyłem twemu ojcu Abrahamowi. I rozmnożę twoje potomstwo jak gwiazdy na niebie, i dam twemu potomstwu wszystkie te krainy. A będą błogosławione w twoim potomstwie wszystkie narody ziemi (Rdz 26:2‑4 UBG).

Bóg powtórzył tę obietnicę Jakubowi:

A PAN stał nad nią [drabiną Jakuba] i powiedział: Ja jestem PAN, Bóg twego ojca Abrahama i Bóg Izaaka. Ziemię, na której leżysz, dam tobie i twemu potomstwu. A twoje potomstwo będzie jak proch ziemi i rozprzestrzenisz się na zachód i na wschód, na północ i na południe. A w tobie i w twoim potomstwie będą błogosławione wszystkie narody ziemi. Oto ja jestem z tobą i będę cię strzegł, gdziekolwiek pójdziesz, i przyprowadzę cię z powrotem do tej ziemi. Bo nie opuszczę cię, aż spełnię to, co ci obiecałem (Rdz 28:13‑15 UBG).

Nie ma wątpliwości, że Bóg zawarł przymierze z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem, obiecując, że otrzymają tę ziemię w dziedzictwo dla swojego potomstwa, oraz że z ich rodu wywodzić się będzie obiecany Mesjasz. Ale czy to oznacza, że dzisiejsze państwo Izrael jest objęte tą obietnicą, czy też może skupiając się na mniejszej, regionalnej obietnicy, przeoczyliśmy większą obietnicę Bożą? Czy to możliwe, że ta obietnica, dana Abrahamowi i jego potomkom, jest proroctwem o podwójnym spełnieniu, a my nie dopatrzyliśmy się w pełni jej szerszego znaczenia?

Podwójne proroctwa w Piśmie Świętym

W Biblii znajdujemy wiele obietnic i proroctw o podwójnym spełnieniu :

• Proroctwo Joela o wylaniu Ducha Świętego przed drugim przyjściem Chrystusa (Jl 2:28‑32) Piotr odniósł również do dnia Pięćdziesiątnicy (Dz 2:14‑21).
• W Księdze Izajasza (r.14) i Ezechiela (r.28) znajdujemy odniesienie do ziemskiego króla, które przeradza się w opis upadku Lucyfera.
• Proroctwo Jezusa o swoim drugim przyjściu jest połączone ze zburzeniem Jerozolimy (Mt 24).

We wszystkich proroctwach o podwójnym spełnieniu istnieje mniejsze i większe zastosowanie – mniejsze ma charakter regionalny, a większe – globalny.

Obietnica dana Adamowi i Ewie jest obietnicą globalną, daną całej ludzkości, ponieważ cała ludzkość była zawarta wówczas w Adamie i Ewie. Obietnica dana Abrahamowi była regionalną obietnicą jako część globalnej obietnicy. Była to obietnica, że poprzez ród Abrahama spełni się wcześniejsza, globalna obietnica – że poprzez jego genetyczną rodzinę przybędzie Potomstwo (Nasienie) niewiasty, które wyzwoli potomków Adama z grzechu i mocy śmierci. Na tym właśnie skupia się Pismo Święte – na planie zbawienia. Dlatego Biblia koncentruje się na potomstwie Abrahama, a nie na Chińczykach czy Inuitach: nie dlatego, że Bóg ich nie kocha – Bóg kocha wszystkich ludzi! – ale dlatego, że Mesjasz miał pochodzić z linii Abrahama. W miarę jak zbliża się przyjście Chrystusa, Biblia stopniowo zawęża naszą uwagę, skupiając się nie na wszystkich potomkach Abrahama, takimi jak dzieci Izmaela czy Ezawa, lecz na linii Jakuba, ponieważ to właśnie poprzez synów Jakuba miała się spełnić większa, globalna obietnica. Ostatecznie podążamy jedynie za pokoleniem Judy (dziesięć północnych plemion zostało już rozproszonych i wchłoniętych przez pogaństwo).

Jaka obietnica została dana Adamowi oraz powtórzona Abrahamowi?  – Że ich Potomek (prawdziwy człowiek – część rasy ludzkiej) przyjdzie, by zniszczyć grzech i szatana, oraz wybawić ludzkość od wiecznej śmierci.

Przymierze z Abrahamem jest tym samym przymierzem, które zostało dane Adamowi, ale mamy teraz zidentyfikowaną gałąź rodziny ludzkiej, z której miał się wywodzić Mesjasz – ród Abrahama. Odnawiając przymierze z Abrahamem, Bóg daje proroctwo o podwójnym spełnieniu dotyczące obszaru ziemi:

• mniejszą, lokalną, regionalną obietnicę, że genetyczni potomkowie Abrahama odziedziczą Kanaan, aby spełnić swoją misję jako genetyczna rodzina, z której narodzi się Jezus; oraz
• większe, globalne, duchowe spełnienie, że prawdziwi potomkowie Abrahama – ci, którzy posiadają jego wiarę i charakter, odziedziczą całą ziemię!

Przymierze z Abrahamem i dane mu obietnice koncentrują się na dwóch „ziemiach obiecanych”. Lokalne zastosowanie dotyczy genetycznych potomków Abrahama jako rodziny ludzkiej, przez którą Bóg wypełnia obietnicę z Księgi Rodzaju 3:15 i z której narodzi się Mesjasz. Ta lokalna, regionalna obietnica dana Abrahamowi informuje go, że jego dzieci odziedziczą Kanaan, aby wypełnić swoją misję jako gałąź drzewa genealogicznego, z której pochodzić będzie Mesjasz (Jezus), który wypełni większą Bożą obietnicę – przymierze łaski z Księgi Rodzaju 3:15 – i zmiażdżyć głowę węża, aby „cisi odziedziczyli ziemię” (Mt 5:5) – prawdziwą Ziemię Obiecaną.

• Genetyczni potomkowie odziedziczyli Kanaan, aby zapewnić możliwość i miejsce narodzenia Jezusa, naszego Zbawiciela, i wypełnić przymierze dane całej rodzinie ludzkiej w Księdze Rodzaju 3:15, aby…
• … duchowi potomkowie Abrahama – wszyscy, którzy mają wiarę Abrahama – odziedziczyli odnowioną, całą planetę Ziemia.

Szatan wprowadził w błąd znaczną część chrześcijańskiego (oraz żydowskiego) świata, przekonując, że obietnice dane potomstwu Abrahama o odziedziczeniu ziemi dotyczą wyłącznie jego genetycznych potomków zamieszkujących niewielką część ziemi na Bliskim Wschodzie. Obietnica Boża jest jednak o wiele większa. Obietnica, że genetyczni potomkowie osiedlą się w Kanaanie, została już dawno spełniona – potomek Jezus/Mesjasz się narodził. Jezus stawił czoła szatanowi i odniósł zwycięstwo. Obecnie obietnica dana Abrahamowi na skalę globalną (a nie regionalną), gdy Jezus powróci, a wierni odziedziczą całą ziemię.

Oto biblijny dowód na poparcie tego stanowiska:

I PAN ukazał się Abramowi, i powiedział: Twemu potomstwu dam tę ziemię (…) (Rdz 12:7 UBG).

Jest to regionalna obietnica, że genetyczni potomkowie Abrahama zajmą Kanaan, aby stać się gałęzią rodziny ludzkiej, z której narodzi się Mesjasz.

I PAN powiedział do Abrama, gdy Lot już odłączył się od niego: Podnieś teraz swe oczy i spójrz z miejsca, na którym teraz jesteś, na północ i na południe, na wschód i na zachód. Bo całą ziemię, którą widzisz, dam tobie i twemu potomstwu na wieki. I rozmnożę twoje potomstwo jak proch ziemi, tak że jeśli ktoś będzie mógł zliczyć proch ziemi, to również twoje potomstwo będzie policzone. Wstań i przejdź tę ziemię wzdłuż i wszerz, bo dam ci ją (Rdz 13:14‑17).

Jest to większa, globalna obietnica – że cała ziemia (cały świat, od wschodu do zachodu, od południa do północy) zostanie dana ludowi Bożemu w posiadanie; Ziemia zostanie odnowiona, a ci, którzy rozwinęli charakter i wiarę Abrahama i którzy doznali obrzezki serca (odcięli od siebie grzech), będą dziedzicami tej obietnicy i odziedziczą ziemię.

Apostoł Paweł, były faryzeusz z pokolenia Benjamina i wysoko wykwalifikowany żydowski teolog I wieku po Chrystusie, napisał:

Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa. Bo wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyodzialiście się w Chrystusa. Nie ma Żyda ani Greka, nie ma niewolnika ani wolnego, nie ma mężczyzny ani kobiety; wszyscy bowiem jedno jesteście w Chrystusie Jezusie. A jeśli należycie do Chrystusa, to jesteście potomstwem Abrahama, a zgodnie z obietnicą – dziedzicami (Ga 3:26‑29).

Sam Jezus wyraźnie przekazał ówczesnym żydowskim przywódcom te same prawdy, że genetyczność nie decyduje o tym, kto jest uważany za dziedzica Abrahama i kto odziedziczy tę obietnicę. Jezus wyjaśnił to żydowskim autorytetom słowami zapisanymi w Ewangelii Jana 8:34‑45 [komentarze autora w czerwonym kolorze]:

Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że każdy, kto popełnia grzech, jest sługą grzechu. A sługa nie mieszka w domu na wieki, lecz Syn mieszka na wieki. [Jeśli nie uwolnimy się od grzechu przez Jezusa, to nie możemy stać się Bożą rodziną, czyli nie jesteśmy częścią rodziny Abrahama.] Jeśli więc Syn was wyzwoli, będziecie prawdziwie wolni. Wiem, że jesteście potomstwem Abrahama, lecz usiłujecie mnie zabić, bo moje słowo nie znajduje w was miejsca. Ja mówię to, co widziałem u mego Ojca, a wy też robicie to, co widzieliście u waszego ojca. [Jezus mówi im wprost, że chociaż są genetycznymi potomkami Abrahama, Bóg nie postrzega ich jako dzieci Abrahama, lecz innego ojca. Zauważmy, że Żydzi, do których przemawiał, zrozumieli to i zaprotestowali, powołując się na swoje dziedzictwo genetyczne.]

Odpowiedzieli mu: Naszym ojcem jest Abraham. [Odpowiedź Jezusa nie dopuszcza, by powoływali się na genetykę jako uzasadnienie, że są potomkami Abrahama.]

Jezus im powiedział: Gdybyście byli synami Abrahama, spełnialibyście uczynki Abrahama. [Bóg mówi, że dzieci Abrahama to ci, którzy mają taką samą wiarę w Boga jak Abraham i postępują zgodnie z tą wiarą.] Lecz teraz usiłujecie mnie zabić, człowieka, który wam mówił prawdę, którą słyszał od Boga. Tego Abraham nie robił. Wy spełniacie uczynki waszego ojca. [Jezus ponownie mówi im, że ich dziedzictwo nie jest zależne od spuścizny genetycznej, ale od charakteru. Uznają innego ojca, ale protestują i twierdzą, że ich ojciec jest większy od Abrahama.]

Wtedy powiedzieli mu: My nie jesteśmy spłodzeni z nierządu. Mamy jednego Ojca – Boga. [Żydzi twierdzili, że Bóg jest ich Ojcem, ponieważ to On stworzył ludzkość. Ale Jezus odrzuca i to roszczenie, ponieważ wszyscy rodzimy się w grzechu (Ps 51:5), a Jezus już powiedział, że ci, którzy pozostają niewolnikami grzechu, nie mają stałego miejsca w rodzinie Bożej. Tylko ci, którzy przez Jezusa zostają uwolnieni od grzechu, stają się częścią rodziny Bożej i są uważani za dzieci Abrahama. Zauważmy odpowiedź Jezusa:]

Jezus im powiedział: Gdyby Bóg był waszym Ojcem, miłowalibyście mnie, gdyż ja od Boga wyszedłem i przyszedłem, a nie przyszedłem sam od siebie, ale on mnie posłał. Dlaczego nie pojmujecie tego, co mówię? Dlatego że nie możecie słuchać mojego słowa. Wy jesteście z waszego ojca – diabła i chcecie spełniać pożądliwości waszego ojca. On był mordercą od początku i nie został w prawdzie, bo nie ma w nim prawdy. Gdy mówi kłamstwo, mówi od siebie, bo jest kłamcą i ojcem kłamstwa. [Jezus jednoznacznie obala tezę, że spuścizna genetyczna decyduje o tym, kto jest dziedzicem Abrahama, i jasno daje do zrozumienia, że chodzi tu o wiarę, charakter, miłość i zaufanie modelowane przez Abrahama.] (J 8:34‑44 UBG ).

Obietnica o podwójnym spełnieniu, dana Abrahamowi, miała dwa punkty początkowe i dwa końcowe. Punktem początkowym globalnej obietnicy był ogród Eden (Rdz 3:15); punktem początkowym regionalnej obietnicy było powołanie Abrahama z Ur (Rdz 12:1). Punktem końcowym globalnej obietnicy jest odnowiona ziemia jako dziedzictwo „cichych” (Mt 5:5); punktem końcowym regionalnej obietnicy (że Mesjasz ma się wywodzić z tego ludu), było odrzucenie i ukrzyżowanie Chrystusa przez potomków Abrahama (Jezus przepowiedział: „Wasz dom zostanie wam pusty”– Mt 23:38).

Jezus mistrzowsko splata te dwie obietnice przymierza w proroczym opisie zniszczenia Jerozolimy i swojego powtórnego przyjścia (Mt 24; Mk 13). Zniszczenie Jerozolimy nastąpiło wraz z wypełnieniem się regionalnej obietnicy: genetyczni potomkowie Abrahama zapewnili otwartą drogę na przyjście Mesjasza, ale odrzucając Go, potwierdzili, że nie ma już potrzeby, aby zajmowali tamten obszar ziemi. Ewangelia musi teraz dotrzeć do całego świata, bowiem nadszedł czas na wypełnienie się obietnicy na skalę globalną, które osiągnie punkt kulminacyjny przy drugim przyjściu Chrystusa i odziedziczeniu ziemi przez pokornych („cichych”).

Izrael jako obecna jednostka polityczna nie jest spełnieniem obietnicy danej Abrahamowi o rozmnożeniu się jego potomstwa. „Wielki naród” należy rozumieć w pojęciu globalnym – naród, którego władca pochodzi z rodu Dawida. Anioł powiedział Marii o jej Synu: „Będzie on wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego, a Pan Bóg da mu tron jego ojca Dawida. I będzie królował nad domem Jakuba na wieki, a jego królestwu nie będzie końca” (Łk 1:32‑33 UBG).

Autor Listu do Hebrajczyków zgadza się z tą oceną, podkreślając, że wierni Bogu w czasach biblijnych – Abel, Enoch, Noe, oraz Abraham, Izaak i Jakub, którzy mieszkali „w Ziemi Obiecanej” (Hbr 11:9) – „nie otrzymali spełnienia obietnic” (Hbr 11:13), i że każdy z nich „Oczekiwał (…) miasta mającego fundamenty, którego budowniczym i twórcą jest Bóg” (Hbr 11:10). „Wszyscy oni umarli w wierze, nie otrzymawszy spełnienia obietnic, ale z daleka je ujrzeli, cieszyli się nimi i witali je. (…) Teraz jednak pragną lepszej, to jest niebiańskiej [ojczyzny]” (Hbr 11:13,16 UBG).

Biblia mówi, że oni „wszyscy” nie otrzymali tego, co obiecano. Zwróćmy uwagę, że na tej liście znajduje się Enoch, który został zabrany do nieba! Wydawałoby się, że dla Enocha – który już otrzymał życie wieczne i niebiańskie ciało; który obecnie jest już w niebie z Jezusem – z pewnością obietnica się już wypełniła?  – Dla Enocha ta obietnica spełniła się częściowo. Zauważmy, że obietnica dana Abrahamowi mówiła, że jego duchowi potomkowie odziedziczą ziemię. Ta obietnica nie spełni się aż do drugiego przyjścia Chrystusa, kiedy to wszelki grzech i grzesznicy zostaną wyeliminowani, Nowe Jeruzalem zstąpi z nieba, a ziemia zostanie odnowiona, by stać się wiecznym domem sprawiedliwych (2 P 3:13). Wtedy ta obietnica się ostatecznie wypełni, a my, którzy mamy wiarę Abrahama, otrzymamy dziedzictwo w postaci żyznej ziemi, pięknego, doskonałego i nieskazitelnego domu, który Bóg przeznaczył dla Adama i Ewy na mieszkanie. To prawda, że pokorni/cisi odziedziczą ziemię, ponieważ to, co Bóg obiecał, Bóg również i spełni.