በቅርቡ፣ ስለ ኢየሱስን ለሌሎች ማካፈል የሚያስተምር የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት ሳነብ፣ ከቀረቡት ምክሮች አንዱ እንዲህ ይላል፦ “አንድን ሰው በደንብ ይወቁ፣ ከዚያም በጊዜ ሂደት ከእርሱ ጋር ጓደኝነት ይገንቡ።”

በላይኛው እይታ ይህ ምክር በጣም ምክንያታዊ ይመስላል። ደግሞም ሰዎችን ወደ መልካም ነገር ለመምራት ከፈለግን፣ በመጀመሪያ ልናውቃቸው ያስፈልጋል። እኛ እንደምንወዳቸውና እንደምንጨነቅላቸው ማወቅ አለባቸው፤ ከሁሉም በላይ ደግሞ በእውነት ለእነርሱ በጎ የሆነውን እንደምንፈልግ ማወቅ አለባቸው፤ እውነተኛ ጓደኛም ይህንን ያደርጋል። ስለዚህ በላይኛው እይታ ይህ ምክር ትክክል ይመስላል።

ሆኖም ስለዚህ ምክር የሆነ ነገር በልቤ ሙሉ ሰላም አልሰጠኝም። ስለዚህ በጥልቀት ማሰብ ጀመርሁ። ከዚያም 2 ቆሮንቶስ 6፡14–17 ወደ አእምሮዬ መጣ፦

“ከማያምኑ ጋር በማይመች አካሄድ አትጠመዱ፤ ጽድቅና ዓመፃ ምን ኅብረት አላቸው? ብርሃንስ ከጨለማ ጋር ምን ኅብረት አለው? ክርስቶስስ ከቤልያር ጋር ምን ስምምነት አለው? የሚያምንስ ከማያምን ጋር ምን የጋራ ነገር አለው? የእግዚአብሔር መቅደስስ ከጣዖታት ጋር ምን ስምምነት አለው? እኛ የሕያው እግዚአብሔር መቅደስ ነንና። እግዚአብሔርም፣ ‘በመካከላቸው እኖራለሁ፣ ከእነርሱም ጋር እመላለሳለሁ፤ አምላካቸውም እሆናለሁ፣ እነርሱም ሕዝቤ ይሆናሉ’ ብሎአል።

ስለዚህ፣ ‘ከመካከላቸው ውጡ፣ ተለዩም፤ ርኩስንም አትንኩ፤ እኔም እቀበላችኋለሁ’ ይላል ጌታ።” (2 ቆሮንቶስ 6፡14–17)

ይህ ክፍል ስለ ጋብቻ ብቻ አይናገርም፤ ከእግዚአብሔርና ከመንግሥቱ ጋር ያልተስማሙ ሰዎች ጋር ጓደኝነትንና ሌሎች የቅርብ ግንኙነቶችን ስለመመሥረትም ይናገራል። ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ሰዎች ደግሞ እንዲህ ብሎ ጽፏል፦

“አትታለሉ፤ ‘መጥፎ ጓደኝነት መልካምን ባሕርይ ያበላሻል።’” (1 ቆሮንቶስ 15፡33)

እንግዲህ ሚዛኑ ምንድን ነው?

በአንድ በኩል ወንጌልን ለዓለም ልንሰብክ እና ሰዎችን የኢየሱስ ደቀ መዛሙርት ልናደርግ ተጠርተናል። እውነትን ለሌሎች ማካፈል በእነርሱ ዘንድ እምነት ያለበት ግንኙነት፣ ማለትም ጓደኝነት ሲኖር ይበልጥ ውጤታማ ይሆናል።

ነገር ግን በሌላ በኩል፣ መጽሐፍ ቅዱስ ከማያምኑ ሰዎች ጋር ጥልቅ ጓደኝነት እንዳንመሠርት ያስጠነቅቀናል፤ እንዲሁም ይህን ማድረግ እነርሱን ወደ ክርስቶስ ከመምራት ይልቅ እኛኑ ራሳችንን እንደሚያበላሽ ያስጠነቅቃል።

ይህን ጉዳይ በጥልቀት ሳስብ፣ እውነታ እንዴት እንደሚሠራ፣ የሰው ግንኙነቶች እንዴት እንደሚሠሩ፣ እንዲሁም ልብ፣ አእምሮና አንጎል እንዴት እንደሚሠሩ በተሻለ ሁኔታ ተረዳሁ። ከዚህም የተነሳ፣ ከማያምኑ ሰዎች ጋር ወዳጃዊ (friendly) መሆን እንዳለብን፣ ነገር ግን እውነተኛ ጓደኞቻችን የሚኖሩበት የልባችን ውስጣዊ ክበብ ውስጥ በማስገባት ጥልቅና ቅርብ ጓደኝነት ልንመሠርት እንደማይገባ ተገነዘብሁ። ለምን?

ከማያምኑ ሰዎች ጋር ቅርብ ጓደኝነት መመሥረት ምን አደጋ አለው?

አንድን ሰው እንደ ጓደኛ ወደ ሕይወታችን ስንቀበል፣ በእርሱ ላይ የመታመን ቦታ እንሰጠዋለን። እርሱ ለእኛ በጎ እንደሚፈልግ እናምናለን፣ ስለዚህም የሚናገረውን ወይም የሚያቀርበውን ነገር በተጨባጭ ለመመርመር ያለን ብቃት ይቀንሳል። መገኘቱን፣ ፍቅሩን እና ግንኙነቱን እናከብራለን፤ ስለዚህም እርሱን እንዳናጣ በመፍራት ግልጽና ጠንካራ ድንበሮችን ለማስቀመጥ እንቸገራለን። ይህም እኛን ከዚህ በፊት በፍጹም የማንሳተፍባቸውን ተግባራት፣ ውይይቶች፣ መዝናኛዎች፣ ምግቦች፣ መጠጦች ወይም ሌሎች ነገሮች መቀበል፣ መታገሥ ወይም መሳተፍ ይበልጥ ያስችለናል።

የማያምኑ ጓደኞች፦

• የራሳቸውን ሐሳቦች፣ ጽንሰ ሐሳቦች፣ እሴቶችና እምነቶች ወደ ሕይወታችን ያመጣሉ። ማያምኑ ስለሆኑ እውነትን የሚያዛቡ ሐሳቦችንና ስህተቶችን ያስገባሉ። እነዚህን ካስተዋልን ልንመረምራቸውና ውሳኔ ልንሰጥባቸው ይገባናል፤ ካላስተዋልናቸው ግን አእምሯችን ቀስ በቀስ ይበላሻል።
• ከሐሳብና ከእምነት በላይ በባህሪያቸውና በስሜታዊ ምላሾቻቸው ተጽእኖ ያሳድራሉ። የሚያበረታቱትና የሚያቃልሉት፣ እንዴት እንደሚያዙን የእኛን አመለካከትና እሴት ይቀርጻል። የስሜታቸው ሁኔታና የሚያስደስታቸው ነገሮች እንደ ተላላፊ ተጽእኖ በእኛ ላይ ይሠራሉ፣ እኛም ከዚህ በፊት ፍላጎት ያልነበረንን ነገር እንድንፈልግ ሊያደርጉን ይችላሉ።
• ከእግዚአብሔር መንፈስ ጋር የሚጋጩ መጻሕፍት፣ ፊልሞች፣ ጨዋታዎች፣ ሙዚቃዎችና ሌሎች የመገናኛ ብዙኃን ይዘቶችን ያስተዋውቁናል፣ እነዚህም በእኛ ላይ ተጽእኖ ያሳድራሉ።
• ከእግዚአብሔር ጋር ያልተስማሙ ሌሎች ሰዎችንም ወደ ሕይወታችን ያመጣሉ፣ እነርሱም የራሳቸውን ክፉ ተጽእኖ ያመጣሉ።
• ከእግዚአብሔር ፈቃድ ውጭ የሆኑና ጤናማ ያልሆኑ ነገሮችን “የተለመዱ” እንደሆኑ ያሳያሉ። ይህም ቀስ በቀስ ለዓለማዊ ነገሮች ያለንን ስሜታዊ ጥንቃቄ ያደክማል፣ ከእነርሱም ጋር ለመሄድ ፈቃደኞች ያደርገናል።

ይህ ሁሉ እና ከዚህም በላይ የሆኑ ነገሮች፣ ከማያምኑ ሰዎች ጋር በቀላሉ ስንገናኝ እንኳ ሊከሰቱ ይችላሉ። ነገር ግን ዋናው አደጋ፣ እና ብዙ ጊዜ ወሳኙ ጉዳይ፣ በእነርሱ ተጽእኖ እንበላሽ ወይስ ከዚያ ልምድ እንበስልና እንጠነክር የሚወስነው፣ በልባችንና በአእምሯችን እነርሱን እንደ እውነተኛ ጓደኞቻችን አድርገን ተቀብለናቸዋል ወይስ አልተቀበልናቸውም የሚለው ነው።

ከማያምኑ ሰዎች ጋር እውነተኛ ጓደኝነት ከመሠረትን፣ በውስጣችን የመታመን፣ የክብር እና የአስፈላጊነት ቦታ ይይዛሉ። በመሆኑም ወደ ሕይወታችን የሚያመጡትን ነገር በጥንቃቄ የመመርመር ዝንባሌያችን ይቀንሳል፤ እነርሱን ላለማስቀየም የበለጠ እንጠነቀቃለን፣ ለመቀበል የበለጠ ፈቃደኞች እንሆናለን፣ የበለጠ ታጋሾች እንሆናለን፣ ከእነርሱ ለመራቅም ያነሰ ፈቃድ ይኖረናል። በዚህም ምክንያት የእነርሱ ስህተቶች፣ የተሳሳቱ እሴቶችና አመለካከቶች በቀላሉ በውስጣችን ይቀበላሉ፣ ሥርም ይሰዳሉ፣ በመጨረሻም ያበላሹናል።

ነገር ግን፣ ለእነርሱ ወዳጃዊ ብንሆን እንጂ ወደ ልባችን እንደ ጓደኞች ካላስገባናቸው፣ ንቁ ሆነን እንቆያለን። የሚያቀርቡትን ሐሳብ፣ አመለካከትና ሌሎች ነገሮች በጤናማ ትንተና እንመረምራለን፣ በእውነት ብርሃንም እንመዝናቸዋለን። ከእሴቶቻችንና ከእምነታችን ጋር የሚጋጭ ነገር ሲያቀርቡ፣ የሚያቀርቡትን ስህተት ከመቀበል ይልቅ እውነትን በጥልቀት ለመመርመርና ለመፈለግ የበለጠ እንነሳሳለን። እንዲህ ያለ መገናኘት፣ ጓደኝነት ሳይኖር፣ እንዲያውም ሊያበረታታንና ሊያሳልጠን ይችላል።

ይህንን በራሴ ሕይወት አይቻለሁ፣ ተለማምጄም አውቃለሁ።

• በመንግሥት ዩኒቨርሲቲ ስማር፣ በእግዚአብሔር ከማያምኑ ፕሮፌሰሮችና ተማሪዎች ጋር እገናኝ ነበር። እነርሱ ከእምነቴ ጋር የሚቃረኑ ሐሳቦችን ሲያቀርቡ፣ እምነቴን በጥልቀት እንዳጠናና እንዳብራራ አነሳሱኝ። ያቀረቡት ተግዳሮት ትርጉም የሌላቸውን ትምህርቶች እንድለይና እንዳስወግድ ረዳኝ። ነገር ግን ከእግዚአብሔር አላራቀኝም፤ የእነርሱንም ስህተቶች አላስቀበለኝም። ከዚህ ይልቅ ከእግዚአብሔር ጋር ያለኝን ግንኙነት አጠናከረው፣ ስለ እርሱና ስለ ሕይወት ንድፉ ያለኝን እውነታን የተመሠረተ ግንዛቤ አበረታታ።
• ነገር ግን በክርስቲያናዊ ዩኒቨርሲቲ በተማርሁበት ጊዜ፣ ተማሪ ጓደኞቼን እንደ ክርስቲያን ወንድሞቼና እህቶቼ ቆጥሬ ወደ የጓደኝነት ክበቤ አስገባኋቸው። ነገር ግን ብዙዎቹ ዳግመኛ የተወለዱ ክርስቲያኖች ሳይሆኑ፣ በሕግና በሥርዓት ላይ የተመሠረቱ ክርስቲያኖች ነበሩ፤ ይህንንም በዚያን ጊዜ አላስተዋልሁም። በዚህም ምክንያት በቂ ትንተና ሳላደርግ የተቀበልኳቸውን ሐሳቦች፣ ጽንሰ ሐሳቦች፣ ሙዚቃዎችና ሌሎች የመገናኛ ይዘቶች ወደ ሕይወቴ አስገቡ፤ እነዚህም ከኢየሱስ ጋር ባለኝ ጉዞ ችግር ፈጠሩብኝ።

ስለዚህ፣ ከማያምኑ ሰዎች ጋር ጓደኝነት መመሥረትን እንደ ወንጌል የማስተላለፊያ ዘዴ አልመክርም። ነገር ግን ሰዎችን ማወቅና ከእነርሱ ጋር ወዳጃዊ መሆንን እመክራለሁ፤ ሁልጊዜም ግልጽ ድንበሮችንና መንፈሳዊ ልዩነትን (discernment) እየጠበቅን። ሕይወታቸውን በፍርሃትና በራስ ወዳድነት መንፈስ የሚመሩ፣ በክርስቶስ መንፈስ ዳግመኛ ያልተወለዱ ሰዎች የቅርብ ጓደኞቻችን እንዲሆኑ አንፈልግም። ይህ ማለት ለእነርሱ ወዳጃዊ አንሆንም ወይም ከእነርሱ ጋር አንገናኝም ማለት አይደለም፤ እንገናኛለን፣ ግን ተገቢውን ስሜታዊና ግንኙነታዊ ድንበር እንጠብቃለን። እስኪታመኑ ድረስ እንደ ታማኝ ጓደኞች ወደ ልባችን አናስገባቸውም፤ ይህም አዲስ ልብና ትክክለኛ መንፈስ ተቀብለው ዳግመኛ መወለዳቸውን ይጠይቃል።

ስለዚህ ጓደኝነትን በሚመለከት፣ የሰውየውን አመለካከት ይመልከቱ። ያ የማያምን ሰው እውነትን ይፈልጋልን? ይጠይቃልን? እውነትን ለማግኘት ይጓጓልን? ይህስ በአመለካከቱ፣ በክፍትነቱና በሚማረውን በተግባር ለመተግበር ባለው ፈቃድ ይታያልን? በእርስዎ ግንኙነት ውስጥ ወደ መንፈሳዊና ግንኙነታዊ ጤና እያደገ መሄዱን ያያሉን? እንዲህ ያለ እድገት ካዩ፣ ልቡን ለኢየሱስ እንዲሰጥ ይጋብዙት። ይህን ካደረገና ዳግመኛ ከተወለደ በኋላ፣ ያኔ ወደ እውነተኛ ጓደኝነት ማደግ ይችላሉ።