Kama tungeweza kurudi nyuma katika historia na kumhoji Sauli wa Tarso kabla ya tukio lake la barabarani Dameski, na tukamuuliza, wakati anawatesa Wakristo, “Sauli, je, unakuwa mwaminifu kwa Mungu na agano Lake na Israeli?” — unadhani angejibu nini? Je, watu wanaweza kuwa waaminifu kwa kitu kingine tofauti na Mungu na kusudi Lake?

Uaminifu maana yake ni nini?

Ina maana gani kuwa mwaminifu? Unaweza kuelezea vipi?

Je, watu wanaweza kuwa waaminifu kwa kitu kingine tofauti na Mungu na kusudi Lake?

Je, uaminifu unajumuisha uaminifu wa dhati, kutegemewa, na uthabiti? Je, pia unajumuisha uadilifu, kutimiza majukumu kwa uaminifu, kwa kiwango au uwezo bora kabisa, bila kukwepa wajibu au kukata kona?

Je, Mungu hataki tuonyeshe uaminifu—watu ambao ni wa kuaminika, na ambao pia watabaki wa kweli na kushikamana na kusudi na misheni yake?

Na nini kinahitajika ili watu wawe waaminifu kwa Mungu? Je, kwa asili sisi ni waaminifu? Je, tunaweza kuwa waaminifu kwa kusema tu, “Nitakuwa mwaminifu”?

Je, uaminifu wetu si tunda la kwanza kumtumaini Mungu na kuzaliwa upya kwa moyo mpya na roho iliyo sawa? Je, si Mungu anayeishi ndani yetu kwa Roho Wake Mtakatifu ndiye anayetuponya, kutufanya upya, kutupa nuru, na kutupa nguvu ya kuwa waaminifu?

Na nini kinatufanya tumtumaini Mungu? Ni uaminifu Wake, kama mtume Paulo alivyoandika,

Mungu aliwaaminia Wayahudi ujumbe Wake. Lakini je, ikiwa baadhi yao hawakuwa waaminifu? Je, hii inamaanisha kwamba Mungu hatakuwa mwaminifu? Hasha! Mungu lazima awe wa kweli, ingawa kila mwanadamu ni mwongo. Kama Maandiko yasemavyo: “Lazima uonyeshwe kuwa sahihi unaponena; lazima ushinde kesi yako unapohukumiwa” (Warumi 3:2–4 GNT).

Nini kinachodhoofisha imani kwa Mungu? Ni uongo juu Yake. Na nini kinachojenga imani kwa Mungu? Ni ukweli juu Yake, uaminifu na kutegemeka Kwake, ambavyo ni matokeo ya tabia Yake na asili Yake. Yeye habadiliki; ni yule yule jana, leo, na hata kesho. Na sheria Zake, taratibu ambazo, kama Mungu Muumba asiye badilika, aliweka katika utendaji wa uhalisia, ndizo sheria za maisha—kwa hiyo, pia ni thabiti na za kuaminika.

Kinachodhoofisha imani kwa Mungu ni uongo kwamba Yeye hawezi kutegemewa, kwamba si mwaminifu. Udanganyifu huu unasambazwa kwa nguvu zaidi kupitia dhana potofu kwamba sheria za Mungu hufanya kazi kama sheria za kibinadamu—kanuni za kubuniwa na kutekelezwa kwa adhabu ya kulazimishwa.

Hivyo basi, uaminifu wetu unahitaji kuzaliwa upya, na hilo linahitaji turudishwe tena katika imani, jambo linalotaka tuelewe na kuamini kwamba Mungu ni wa kuaminika kweli. Na hilo linahitaji turudishwe tena katika kumwabudu Mungu kama Muumba, jambo linalotaka tukatae uongo wa kisheria/kinyapara juu ya Mungu na tuelewe kwamba sheria Zake ni sheria za muundo wa maisha.

Paulo, katika fungu letu hapo juu, anataja kutokuwa waaminifu kwa baadhi ya Wayahudi. Fikiria somo la mfano kutoka kwa Waisraeli wa kale—baada ya miaka 40 ya kutangatanga jangwani, wakiwa karibu kuingia Kanaani, na wale wapelelezi 12 wakarudi. Yoshua na Kalebu walitoa taarifa ya kutia moyo, lakini wapelelezi 10 walitoa taarifa ya kukatisha tamaa.

Watu walipokea taarifa mbili nzuri, lakini taarifa ya wengi ilikuwa kwamba upinzani ulikuwa mkubwa mno, kuta zilikuwa ndefu mno, na adui alikuwa na nguvu nyingi—na watu wakasikiliza ile taarifa ya kuogofya, hasi, na inayodhoofisha imani, ambayo ililenga kwa adui, vizuizi, na matatizo, badala ya Mungu na ahadi Zake. Hivyo walishindwa hata kabla ya kujaribu kuingia na kuimiliki nchi.

Je, tunasikia viongozi wa leo wakituambia kwamba dhambi ni kubwa mno, kuta za uovu ni ndefu mno, sisi ni wenye dhambi sana, kwamba hatuwezi kushinda, kwamba tutaendelea kuishi tukiwa tumeshindwa katika dhambi hadi Yesu atakapokuja, na kwamba tumaini letu pekee ni kudai malipo ya kisheria ya dhambi zetu huku tukiendelea kuishi katika dhambi?

Je, uaminifu unamaanisha kudai kwa uaminifu malipo ya damu ya Yesu ili kutulinda dhidi ya Baba huku tukiendelea kuishi tukiwa tumeshindwa katika dhambi? Je, huo ndio ujumbe wa injili—kwamba hatuwezi, kwa imani, kushuhudia ushindi wa Mungu juu ya maisha ya dhambi hapa na sasa, kwamba adui ni mwenye nguvu kupita kiasi?

KUFANYIZWA UPYA

Hebu tuchunguze aya mbili kutoka kwenye maelezo ya Biblia ya kitabu The Desire of Ages zinazoshughulikia mada hii; unaonaje kuhusu hizi? Unakubaliana au hukubaliana?

Mfariji anaitwa “Roho wa kweli.” Kazi Yake ni kufafanua na kudumisha ukweli. Kwanza anakaa moyoni kama Roho wa kweli, na hivyo anakuwa Mfariji. Kuna faraja na amani katika ukweli, lakini hakuna amani ya kweli wala faraja inayoweza kupatikana katika uongo. Ni kupitia nadharia na mapokeo ya uongo ndipo Shetani hupata nguvu juu ya akili. Kwa kuelekeza watu kwenye viwango vya uongo, hubadilisha tabia zao vibaya. Kupitia Maandiko, Roho Mtakatifu hunena na akili, na kuutia ukweli moyoni. Hivyo hufsunua makosa na kuyatoa katika nafsi. Ni kwa Roho wa kweli, akifanya kazi kupitia neno la Mungu, ndipo Kristo huwavuta watu Wake walioteuliwa Kwake (The Desire of Ages, uk. 671.1).

Kabla hatujazingatia aya inayofuata moja kwa moja—unaionaje hii? Chukua muda kufikiri kwa kina kuhusu kile kinachoelezewa.

Mtu hubadilishwa au kugeuzwa vipi? Siyo kwa kuelewa ukweli kiakili tu (kumbuka kwamba mapepo wanaujua ukweli kiakili na wanaogopa, Luka 8:26–28; Yakobo 2:19), bali kwa kuupokea ukweli moyoni kama mawe ya kujenga utu wa mtu, na kuutumia katika maisha. Na tunapochagua ukweli, kusema ndiyo, na kuupokea moyoni mwetu kama ukweli tunaoutambulisha, tunaoutunza, tunaoupenda, na kuufanya sehemu ya maadili yetu, vipaumbele vyetu, na viwango vyetu, ubongo wetu hubadilika.

Tunapopata mwanga akilini, yaani kuupokea na kuutumia ukweli ndani yetu, hutokea mabadiliko ya haraka katika muundo wa ndani wa neva zetu. Molekuli za tubulini(tubulin molecules) zinazounda mikrotubuli ndani ya neva, ambako kumbukumbu huhifadhiwa, hubadilisha polarity yake, na kuandika ukweli tunaouchagua kuukumbatia. Hii hubadilisha masafa ya mwangwi, mitetemo ya quantum yenye uwiano, ya fahamu zetu, roho zetu, na sisi, kwa kuupokea ukweli ndani yetu, huingia katika umoja, uwiano, na mwangwi wa karibu zaidi na Roho Mtakatifu.

Na huu ukweli wa wokovu huletwa kwetu kwa kazi ya Roho Mtakatifu; siyo kwa kubuniwa, kugunduliwa, au kuumbwa na akili zetu zilizopotea au mawazo yetu ya kibinadamu. Kwa hakika, mioyo na akili zetu zilizopotea haziwezi kuthamini ukweli wa Mungu bila msaada wa Roho Mtakatifu. Kusoma Biblia, ambayo ni Neno la Mungu, bila mwangaza wa Roho Mtakatifu hakutaleta ufahamu wa ukweli. Watu wengi wamesoma Biblia bila mwangaza wa Roho Mtakatifu na kuitumia kueneza uongo. Roho wa kweli huleta ukweli katika mioyo na akili zetu kwa njia tunazoweza kuelewa, kisha hutupa uhuru wa kuchagua. Je, tutaukubali ukweli na kuuchagua kwa ajili yetu wenyewe, au tutaukataa ukweli na kushikamana na uongo?

Tunapochagua ukweli, ubongo wetu hubadilika, na ukweli baada ya ukweli, hubadilishwa na roho zetu husafishwa; tunakuwa katika umoja na Roho Mtakatifu zaidi na zaidi, na dhamiri zetu huwa nyeti zaidi kwa mwendo Wake. Tunapoukumbatia ukweli na kusema ndiyo, hatupati tu mabadiliko ya papo hapo katika ubongo wetu yanayobadilisha roho zetu (sote tumeshuhudia hili—amani ya haraka, furaha, uwepo wa Mungu mioyoni mwetu), bali pia tunapokea nguvu ya kiungu ya kufanikisha kuishi ukweli huo katika maisha yetu. Ukweli unatoka kwa Mungu, msukumo unatoka kwa Mungu, nguvu ya kufanikisha unatoka kwa Mungu—lakini uamuzi wa kuukubali au kuukataa ukweli unatoka kwetu.

Kisha, tunapofanya maamuzi ya kuishi ukweli kwa muda, mizunguko ya ubongo (brain circuits) wetu hubadilishwa upya—mizunguko ya zamani hukatwa na tabia mbaya hupoteza nguvu, na mizunguko mipya huunganishwa na tabia za kiungu huwa rahisi zaidi kutekelezwa. Kwa hakika, katika uhalisia, tunabadilishwa na kufanywa kufanana na sura ya Kristo.

Lakini kinyume chake pia ni kweli. Tukichagua uongo, ubaya, uovu, na upotovu, huandikwa katika muundo wa ndani wa ubongo wetu na roho zetu huanza kulingana zaidi na ya kishetani, ya uovu. Tunapoishi na kutenda uovu, tunaunganisha hilo katika ubongo wetu, na ikiwa hatutubu na kuchagua ukweli, upendo, na uaminifu, hatimaye tunajitenga na Roho Mtakatifu kwa kuharibu ndani yetu uwezo wa kuitikia Roho wa kweli. Hivi ndivyo Farao alivyofanya kwake mwenyewe wakati Musa alileta ukweli baada ya ukweli, kupitia mapigo kumi, akionyesha kwamba miungu ya Farao ilikuwa ya uongo. Kila mara alipokataa ukweli, alijibadilisha, akijiondoa zaidi katika umoja na Roho Mtakatifu hadi akaharibu dhamiri yake na hakuna kiasi cha ukweli kilichoweza tena kumgusa.

Kile kinachoelezewa katika aya ya kwanza ndicho hasa jinsi ninavyoelewa uhalisia unavyofanya kazi, jinsi Roho wa kweli anavyowaweka watu huru na kuwafanya wafanane na Kristo. Sasa hebu tuchunguze aya inayofuata kutoka kwenye maelezo hayo:

Katika kuwaelezea wanafunzi Wake kazi ya Roho Mtakatifu, Yesu alitaka kuwahamasisha kwa furaha na tumaini lililokuwa moyoni Mwake. Alifurahi kwa sababu ya msaada mwingi alioutoa kwa kanisa Lake. Roho Mtakatifu alikuwa zawadi ya juu kabisa ambayo angeweza kuomba kutoka kwa Baba Yake kwa ajili ya kuinua watu Wake. Roho alipaswa kutolewa kama wakala wa kuzaliwa upya, na bila hili dhabihu ya Kristo isingekuwa na maana. Nguvu ya uovu ilikuwa imeimarika kwa karne nyingi, na kujisalimisha kwa wanadamu katika utumwa huu wa kishetani kulikuwa jambo la kushangaza. Dhambi ingeweza kupingwa na kushindwa tu kupitia mamlaka kuu ya Nafsi ya Tatu ya Utatu wa Mungu, ambaye angekuja si kwa nguvu iliyopunguzwa, bali kwa utimilifu wa nguvu ya kiungu. Ni Roho ndiye anayefanya kuwa na matokeo yale yaliyotekelezwa na Mkombozi wa ulimwengu. Ni kwa Roho ndipo moyo unasafishwa. Kupitia Roho, muumini huwa mshiriki wa asili ya kiungu. Kristo ametoa Roho Wake kama nguvu ya kiungu kushinda mwelekeo wote wa kurithi na uliokuzwa kuelekea uovu, na kuutia tabia Yake mwenyewe juu ya kanisa Lake (The Desire of Ages, uk. 671.2).

Je, unakubaliana au hukubaliana?

Je, unatambua kwamba ikiwa hili ni kweli, aya hii pekee inavunja kabisa mtazamo wa wokovu wa uhalalisho kwa adhabu ya mbadala?

Mfumo huo wa adhabu ya mbadala umejengwa juu ya uongo kwamba sheria ya Mungu hufanya kazi kama sheria ya binadamu, kanuni zilizotungwa ambazo zinahitaji utekelezaji wa nje kupitia adhabu zinazotolewa. Na katika ufahamu huo wa uongo, hufundisha kwamba dhambi zetu zote kisheria ziliwekwa juu ya Yesu na kuadhibiwa na Baba, ambaye, inavyodaiwa, alimuua Yesu kwa ajili ya dhambi zetu. Halafu inadaiwa kwamba wokovu hupatikana tunapodai damu ya Yesu kama malipo yetu ya kisheria, na Baba katika mfumo wa mahakama wa mbinguni, hutoa tamko la maneno na la kisheria kwamba tunachukuliwa au kuhesabiwa kuwa wenye haki, ingawa sisi, kwa uhalisia, kwa moyo, akili, na matendo, hubaki wasio na haki. Mfumo huu hufundisha kwamba athari ya dhabihu ya Yesu ya mbadala haihitaji kazi ya Roho Mtakatifu ili iwe na matokeo ndani yako au mimi; badala yake, hufundisha kwamba athari ya dhabihu ya Yesu ni ya kisheria na hutumika katika mahakama za mbinguni ili kumgusa au kumwathiri Baba ili asituue.

Mfumo huu, kwa utendaji, badala ya kuwapelekea watu kumwamini Baba, kwa kweli huwafanya watu waamini katika damu, vazi la haki, ili kuwafunika na kuwaficha kutoka kwa Baba, maombi ya uombezi ya Yesu kwa Baba Yake (au kwa wengine maombi ya ziada ya Mariamu na watakatifu) kwa sababu kwa kweli hawamwamini Baba, wakiamini kwa uongo kwamba Atawalazimika kuwaua ikiwa haya maingilio ya kisheria hayatafanyika.

Lakini ukweli, uhalisia, kuhusu wokovu ni kile Yesu alimwambia Nikodemo—kwamba lazima tuzaliwe upya kwa moyo mpya na roho iliyo sawa (Yohana 3:3). Kama Paulo alivyofundisha baadaye,

Mungu alimfanya yeye asiye na dhambi kuwa dhambi kwa ajili yetu, ili ndani yake tupate kuwa haki ya Mungu (2 Wakorintho 5:21 NIV84, msisitizo wangu).

Mungu ni Mungu wa uhalisia, siyo wa hadithi za kisheria. Na Ameweka, kupitia Yesu, njia kwa wenye dhambi wa kibinadamu kuwa wenye haki, siyo tu kutangazwa kisheria kuwa wenye haki huku wakibaki wasio na haki. Na tunakuwa haki ya Mungu tunapokabidhi maisha yetu ya zamani ya hofu na ubinafsi na kuzaliwa upya kwa maisha ya Kristo; kama vile maelezo yalivyomnukuu Petro wa pili 1:4, tunakuwa washiriki wa asili ya kiungu. Hii ni kazi ya Roho Mtakatifu, ambaye hutuletea maisha ya Yesu na kushiriki maisha hayo pamoja nasi. Kama Paulo alivyoandika,

Lakini hamuishi kama asili yenu ya kibinadamu inavyowaambia; badala yake, mnaishi kama Roho anavyowaongoza—ikiwa kweli Roho wa Mungu anakaa ndani yenu. Yeyote asiye na Roho wa Kristo si wake. Lakini ikiwa Kristo anakaa ndani yenu, Roho ni uzima kwenu kwa sababu mmewekwa sawa na Mungu, ingawa miili yenu itakufa kwa sababu ya dhambi (Warumi 8:9, 10 GNT, msisitizo wangu).

Kuwekwa sawa na Mungu ni kuwa haki ya Mungu, ambayo ni uhalisia; tunakuwa sahihi tena kwa moyo mbele za Mungu.

Yesu ndiye mzabibu, sisi ni matawi, na Roho Mtakatifu ndiye kiungo kinachotuunganisha na kutujaza nguvu ya uhai, maisha, Roho wa Yesu, na tunapozaliwa upya kwa nia mpya, tamaa mpya, msukumo mpya, na kuchagua kuishi maisha hayo mapya, tunabadilishwa.

Hivyo basi, kama mwandishi alivyoandika, bila Roho Mtakatifu kuingia katika mioyo na akili zetu na kutujaza maisha ya Kristo, kifo Chake msalabani hakitufanyii manufaa binafsi, kwa sababu wokovu haupatikani kupitia msamaha wa kisheria wa nje; unapatikana tu kwa uponyaji halisi, wa kweli, mabadiliko, uumbaji upya wa moyo na akili kwa kupokea maisha mapya, maisha ya Kristo.

Njia ya pekee ya kuwa waaminifu kwa Mungu ni kwa kuzaliwa upya kupitia Roho Mtakatifu, ambaye kwanza hutuletea ukweli, ambao tunachagua kuukubali, na kisha, tunapochagua kufungua mioyo yetu kwa imani, Roho Mtakatifu hukaa ndani yetu, akituletea maisha ya Kristo. Tunatiwa nguvu, tunahamasishwa, na kupewa msukumo kwa tamaa mpya, nia mpya, hekima mpya, na nguvu mpya. Tunabadilishwa kuwa mfano wa Kristo kwa uhalisia; tunaishi maisha Yake, kama Paulo alivyoandika,

Nimesulubiwa pamoja na Kristo, wala siishi tena mimi, bali Kristo anaishi ndani yangu. Maisha ninayoishi katika mwili, ninaishi kwa imani katika Mwana wa Mungu, aliyenipenda na kujitoa kwa ajili yangu (Wagalatia 2:20 NIV84).

Hii ndiyo njia ya pekee ya kuwa waaminifu kwa Mungu, kwa kumtumaini Yeye na kurejeshwa katika umoja na Yeye kupitia Roho Mtakatifu anayekaa ndani yetu. Huu ndio uhalisia. Nakuhimiza, ikiwa bado hujafanya hivyo, chagua ukweli, chagua Yesu, chagua kusema ndiyo kwa ukweli ambao Roho Mtakatifu ameleta katika maisha yako na uzaliwe upya kuwa mwana au binti mwaminifu wa Mfalme wetu!